Ymunwch ag Ymgyrch Rhaid Adolygu 182
Mae Llywodraeth newydd Cymru yn adolygu’r rheol 182 diwrnod. Mae angen i ni gydweithio i sicrhau bod yr adolygiad yn arwain at newid ystyrlon.
Ers lansio ymgyrch Rhaid Adolygu 182 Dioni ym mis Hydref 2025, mae perchnogion bythynnod gwyliau, busnesau twristiaeth a chefnogwyr ledled Cymru wedi helpu i adeiladu’r achos dros newid.
Gyda’n gilydd, rydym wedi helpu i sicrhau bod profiadau busnesau twristiaeth dilys yn rhan o’r drafodaeth genedlaethol.
Ar 31 Gorffennaf 2026, cyhoeddodd Llywodraeth Cymru y bydd yn adolygu’r trothwy o 182 diwrnod. Mae hyn yn gyfle pwysig i ddatblygu polisi tecach sy’n cefnogi busnesau llety gwyliau dilys, tra’n parhau i wahaniaethu rhwng busnesau llety gwyliau ac ail gartrefi.
Mae’r adolygiad yn gam calonogol, ond ni allwn gymryd yn ganiataol y bydd yn arwain at newid ystyrlon. Dyma’r amser i sicrhau bod lleisiau busnesau twristiaeth dilys a chymunedau gwledig yn helpu i lunio’r polisi terfynol.
Beth Rydym Wedi’i Gyflawni Gyda’n Gilydd
Ers lansio ein hymgyrch Rhaid Adolygu 182 ym mis Hydref, rydym wedi gwneud cynnydd gwirioneddol.
- Mae’r ymgyrch wedi denu sylw eang yn y cyfryngau, gyda straeon yn ymddangos yn The Telegraph, The Times, BBC News, ITV News, papurau newydd rhanbarthol Cymru a chyfryngau masnach y diwydiant twristiaeth.
- Mae awdurdodau lleol gan gynnwys Gwynedd, Powys a Sir Benfro wedi cydnabod yn gyhoeddus yr heriau y mae’r polisi presennol yn eu creu i fusnesau llety gwyliau dilys.
- Mae perchnogion llety gwyliau o bob rhan o Gymru wedi rhannu eu profiadau, gan helpu i sicrhau bod lleisiau busnesau gwledig yn rhan o’r ddadl bolisi genedlaethol.
- Mae Llywodraeth Cymru wedi cyhoeddi adolygiad o’r trothwy 182 diwrnod.
Beth Rydym Yn Galw Amdano
Rydym yn cefnogi’r egwyddor mai dim ond busnesau llety gwyliau dilys ddylai fod yn gymwys ar gyfer Ardrethi Annomestig.
Fodd bynnag, credwn y gellir cyflawni’r nod hwnnw mewn ffordd decach.
Rydym yn galw am dri newid ymarferol:
Trothwy o 105 noson
Canfu ymgynghoriad Llywodraeth Cymru ei hun (yn 2022) mai 105 noson oedd yr opsiwn a gafodd y gefnogaeth fwyaf.
Cyfnod gras o ddwy flynedd
Ni ddylid cosbi perchnogion busnes oherwydd un flwyddyn fasnachu wael neu amgylchiadau y tu hwnt i’w rheolaeth, megis salwch, tywydd eithafol neu waith atgyweirio hanfodol i eiddo.
Prawf ehangach o weithgarwch busnes
Ni ddylai nifer y nosweithiau a osodir fod yr unig fesur o fwriad masnachol. Dylid hefyd ystyried gweithgarwch marchnata, buddsoddiad a thystiolaeth weithredol wrth wahaniaethu rhwng busnesau dilys ac ail gartrefi.
Pam Mae’r Adolygiad yn Bwysig
Cyflwynwyd y trothwy 182 diwrnod yn 2023 er mwyn sicrhau mai dim ond busnesau llety gwyliau dilys oedd yn gymwys ar gyfer Ardrethi Annomestig.
Fodd bynnag, fwy na thair blynedd yn ddiweddarach, mae gweithredwyr llety gwyliau ledled Cymru wedi adrodd am galedi ariannol, ansicrwydd ac anawsterau cynyddol wrth gyrraedd y trothwy, er eu bod yn gweithredu fel mentrau masnachol dilys.
Gall busnesau sy’n methu cyrraedd y trothwy gael eu trosglwyddo o Ardrethi Annomestig i’r Dreth Gyngor, lle gallant hefyd fod yn atebol am bremiymau’r Dreth Gyngor o hyd at 300%, gan greu pwysau ariannol sylweddol ac, yn aml, annisgwyl.
Ni ddylid cymryd y busnesau hyn yn ganiataol. Maent yn rhan o gadwyni cyflenwi gwledig ehangach, gan gefnogi swyddi lleol, crefftwyr, busnesau lletygarwch ac atyniadau i ymwelwyr. Pan fyddant yn diflannu, nid llety i ymwelwyr yn unig y mae cymunedau gwledig yn ei golli, ond hefyd y cyflogaeth, y buddsoddiad a’r gwariant gan ymwelwyr sy’n helpu i gynnal economïau lleol drwy gydol y flwyddyn.
Beth Mae’r Dystiolaeth yn Ei Ddangos
Fwy na thair blynedd ar ôl cyflwyno’r polisi, mae’r dystiolaeth yn parhau i gronni.
Mae busnesau llety gwyliau dilys ledled Cymru wedi adrodd am bwysau ariannol ac ansicrwydd cynyddol, gyda nifer sylweddol yn gadael y sector yn gyfan gwbl.
Ar ôl cyflwyno’r polisi, methodd tua 40% o lety gwyliau yng Nghymru â chyrraedd y trothwy o 182 diwrnod, gan amlygu’r heriau sylweddol sy’n wynebu nifer o weithredwyr llety gwyliau dilys, yn enwedig mewn ardaloedd sy’n dibynnu ar dymhorau twristiaeth.
Mae rhai perchnogion llety gwyliau wedi dod yn atebol i dalu’r Dreth Gyngor, gan gynnwys premiymau mewn rhai ardaloed na all byth gael ei ddefnyddio fel cartref parhaol oherwydd cyfyngiadau cynllunio neu oherwydd ei fod yn ffurfio rhan o eiddo’r perchennog ei hun.
Mae awdurdodau lleol ledled Cymru wedi cydnabod yn gynyddol yr heriau a grëwyd gan y polisi presennol.
Sicrhewch Fod Eich Llais yn Cael Ei Glywed
Mae tair blynedd o brofiad ymarferol wedi rhoi darlun llawer cliriach o ganlyniadau anfwriadol y polisi, tra bo ychydig iawn o dystiolaeth o hyd ei fod wedi cyflawni ei amcanion gwreiddiol, gan gynnwys cynyddu’r cyflenwad o dai fforddiadwy.
Mae’r adolygiad hwn yn gyfle i edrych eto ar y polisi yn ei gyfanrwydd a sicrhau ei fod yn cyflawni ei amcan gwreiddiol o gynyddu argaeledd tai fforddiadwy, heb gosbi busnesau llety gwyliau dilys yn annheg.
Gall hefyd fod y cyfle gorau ers blynyddoedd lawer i helpu i lunio polisi sy’n gweithio i weithredwyr, cymunedau ac economi ymwelwyr Cymru fel ei gilydd.
Nawr yw eich cyfle i helpu i lunio’r canlyniad.
P’un a ydych yn berchen ar fwthyn gwyliau, yn gweithio ym maes twristiaeth neu’n poeni am ddyfodol cymunedau gwledig, rydym yn eich annog i gymryd rhan yn adolygiad Llywodraeth Cymru a rhannu eich barn.
Ymatebwch i ymgynghoriad Llywodraeth Cymru:
https://www.gov.wales/classification-self-catering-properties-local-tax-purposes
Os hoffech wneud mwy, ystyriwch gysylltu â’ch Aelod lleol o’r Senedd a’ch cynghorwyr lleol i egluro sut mae’r polisi presennol wedi effeithio arnoch chi, eich busnes neu’ch cymuned. Bydd profiadau personol a thystiolaeth leol yn helpu i sicrhau bod y rhai sy’n gwneud penderfyniadau yn deall effaith ymarferol y trothwy 182 diwrnod.
Cadwch Mewn Cysylltiad
Ymunwch â chymuned gynyddol o berchnogion bythynnod gwyliau, busnesau twristiaeth a chefnogwyr sy’n cydweithio i sicrhau dull tecach sy’n seiliedig ar dystiolaeth.
Byddwn yn rhoi’r wybodaeth ddiweddaraf i chi drwy gydol yr adolygiad ac yn rhoi gwybod i chi pan fydd cyfleoedd i gyflwyno tystiolaeth, ymateb i ymgyngoriadau a chefnogi’r ymgyrch.
Gyda’n gilydd, gallwn helpu i lunio polisi sy’n cefnogi cymunedau gwledig ffyniannus, economi ymwelwyr gadarn a busnesau llety gwyliau dilys ledled Cymru.
Lledaenu’r Gair
#NosweithiauTegCymru
Helpwch Ni i Adeiladu Momentwm!
Ystyriwch rannu’r ymgyrch gyda ffrindiau, teulu a chydweithwyr – gyda’n gilydd gallwn wneud gwahaniaeth.
“Rydw i newydd ysgrifennu at fy AS i gefnogi trothwy 105 noson tecach ar gyfer bythynnod gwyliau yng Nghymru. Ymunwch â mi!” #NosweithiauTegCymru
COPIO TESTUN
Mae Cymru ar Ei Hol Hi – ac Eto’n Gorfod Gwneud Mwy
Yng Nghymru a’r Alban, mae bythynnod gwyliau dal yn gymwys ar gyfer ardrethi busnes os cânt eu gosod am ddim ond 70 noson y flwyddyn. Yng
Nghymru, fodd bynnag, mae’r trothwy wedi’i godi i 182 noson – y rheol lemaf yn unrhyw ran o’r DU.
Trothwy o leiaf o nosweithiau i fod yn gymwys ar gyfer Ardrethi Busnes –
y gofynion ar gyfer perchnogion bythynnod gwyliau yn y DU:
Loegr 70 noson
Yr Alban 70 noson
Cymru 182 noson
Mae hyn yn golygu bod yn rhaid i berchnogion busnesau yng Nghymru brofi 2.6 gwaith yn fwy o archebion na’u cymheiriaid yn Lloegr neu’r Alban dim ond i
gael yr un mynediad at ardrethi busnes.
Ac mae’r gosb am fethu’n ddifrifol: mae eiddo’n cael eu hailddosbarthu fel ail gartrefi ac yn cael biliau treth gyngor sydd, mewn rhai rhannau o Gymru, yn
gallu cynnwys premiwm o 300%.
Daw hyn oll ar adeg pan fo Cymru eisoes ar ei hôl hi o gymharu â chyfartaledd y DU ar brif ddangosyddion economaidd: incwm cynradd, incwm
gwariadwy, GVA y pen a chyfradd cyflogaeth.
Ni allai’r amseru fod yn waeth. Mae archebion bythynnod gwyliau ledled Cymru wedi gostwng, ac wrth i’r DU gael ei rhagweld fel y wlad â’r chwyddiant
uchaf yn y G7, mae teithwyr yn torri’n ôl, gan ddewis arosiadau byrrach. Mae’r tueddiadau hyn yn ei gwneud hi’n fwyfwy afrealistig i berchnogion yng
Nghymru gyrraedd y targed 182 noson.
Y Canlyniad?
Mae busnesau teuluol hyfyw, sydd wedi’u gwreiddio yn y gymuned, yn cael eu gorfodi allan o’r farchnad – gan roi mwy o bwysau ar economïau gwledig
sydd eisoes yn fregus.
40% – o fythynnod gwyliau yng Nghymru sydd heb lwyddo i gyrraedd y rheol 182 noson ers Ebrill 2023
“Mae’r nod o sicrhau mai dim ond llety gwyliau dilys sy’n gymwys yn ddealladwy. Ond mae’r gofyniad 182 noson yn afrealistig ac yn annheg – mae’n
anwybyddu tymhoroldeb ardaloedd gwledig ac yn gorfodi busnesau hyfyw i gau.” Gwion Llwyd, Ffermwr o Gymru ac Yn berchen ar Dioni
Cyswllt: louise@dioni.co.uk
Mae’r ymgyrch hon yn cael ei harwain gan Gwion Llwyd o Fythynnod Gwyliau Dioni, gan weithio gyda busnesau a chymunedau lleol ledled Cymru.
Nodyn preifatrwydd:
Dim ond i anfon diweddariadau ymgyrch y byddwn yn defnyddio’ch gwybodaeth ac ni fyddwn byth yn ei rhannu â thrydydd partïon.
