Gadewch i ni Adolygu 182: Powys yn symud i leddfu’r pwysau ar filiau treth llety gwyliau
Published on 30 Apr 2026 by Amy GreenwoodEfallai eich bod wedi gweld datblygiadau diweddar ynghylch y rheol gosod 182 diwrnod a’i heffaith ar fusnesau bythynnod gwyliau ledled Cymru. Roeddem am rannu diweddariad clir ac ymarferol ar yr hyn sydd wedi’i gynnig, pam mae’n bwysig, a beth allai olygu i’ch busnes.
Newid Dull gan Bowys
Mae Cyngor Sir Powys wedi cyflwyno cynnig i leddfu’r pwysau ariannol ar weithredwyr llety gwyliau sydd wedi’u hailddosbarthu i dreth gyngor ar ôl methu cyrraedd y trothwy gosod o 182 diwrnod.
Mewn cyfarfod Cabinet ar 24 Mawrth, cefnogodd cynghorwyr gynllun i gyflwyno gostyngiad treth gyngor dewisol. Os caiff ei gymeradwyo gan y cyngor llawn ym mis Mai, byddai hyn yn dileu’r elfen premiwm o filiau ôl-ddyddiedig a gyhoeddwyd ers Ebrill 2023.
I rai gweithredwyr, gallai hyn arwain at ad-daliadau sylweddol lle mae premiymau ail gartref eisoes wedi’u talu.
Pam Mae Hyn yn Bwysig
Roedd canllawiau Llywodraeth Cymru – a gyhoeddwyd yn 2023 pan gyflwynwyd y polisi 182 diwrnod – yn nodi’n glir nad yw rhai eiddo’n addas ar gyfer preswylio parhaol. Roedd hefyd yn atgoffa awdurdodau lleol fod ganddynt bwerau dewisol i leihau biliau treth gyngor — gan gynnwys dileu premiymau lle bo’n briodol. Cynghorwyd cynghorau hefyd i ystyried yr effaith ehangach ar economïau lleol a’r sector twristiaeth.
Mae cynnig Cyngor Sir Powys yn arwyddocaol oherwydd dyma’r tro cyntaf i awdurdod lleol symud i ddefnyddio’r pwerau hyn yn weithredol yn y modd hwn, gan adlewyrchu effaith ymarferol y polisi ar weithredwyr.
Os caiff ei gymeradwyo ym mis Mai, byddai’r cyngor yn dileu’r elfen premiwm o 75% o filiau ôl-ddyddiedig, tra’n cadw’r dreth gyngor safonol. Byddai’r gost amcangyfrifedig o tua £1 miliwn yn cael ei thalu o ddarpariaeth bresennol.
Pryder Cynyddol ledled Cymru
Daw’r cynnig hwn yn fuan ar ôl sylwadau gan Gyngor Gwynedd, sydd wedi galw am adolygu’r trothwy 182 diwrnod a’i ostwng o bosibl.
Gyda’i gilydd, mae’r datblygiadau hyn yn awgrymu cydnabyddiaeth gynyddol ar lefel awdurdodau lleol nad yw’r polisi yn gweithio fel y bwriadwyd, yn enwedig mewn marchnadoedd twristiaeth gwledig a thymhorol.
Mae data o Bowys hefyd yn dangos newidiadau ehangach yn y sector, gyda gostyngiad o 28% yn nifer yr eiddo hunanarlwyo ar drethi busnes ers Ebrill 2023. Nid yw’n glir faint o’r eiddo hyn sydd wedi rhoi’r gorau i weithredu fel llety gwyliau ers hynny.
Ein Barn
Rydym yn gweld hyn fel cam i’r cyfeiriad cywir.
Yr hyn sy’n dod yn fwyfwy amlwg yw bod llawer o weithredwyr yn wynebu pwysau ariannol nid oherwydd eu bod yn gwneud unrhyw beth o’i le, ond oherwydd natur y farchnad. Mae galw tymhorol, lleoliad, a ffactorau allanol i gyd yn chwarae rhan o ran a ellir cyrraedd y trothwy 182 diwrnod yn realistig.
Mae’n galonogol gweld rhai awdurdodau lleol yn dechrau ymateb i’r realiti hyn, ond ni allwn gymryd yn ganiataol y bydd diwygiad polisi ar draws Cymru yn dilyn o ganlyniad.
Mae angen inni ddal ein cynrychiolwyr etholedig i gyfrif. A fyddai dull anghyson o weithredu’r polisi 182 diwrnod yn deg i berchnogion busnesau bach sy’n gweithio’n galed ledled Cymru?
Nid ydym yn credu hynny. Dyna pam y byddwn yn parhau i godi ymwybyddiaeth o’r materion drwy ein hymgyrch Gadewch i ni Adolygu 182.
Beth Sy’n Digwydd Nesaf
Bydd cynnig Powys yn mynd i bleidlais y cyngor llawn ar 14 Mai. Os caiff ei gymeradwyo, gallai osod cynsail pwysig i awdurdodau lleol eraill ledled Cymru.
Byddwn yn parhau i fonitro’r sefyllfa’n agos ac yn eich hysbysu wrth i bethau ddatblygu.
Fel bob amser, os hoffech drafod beth mae hyn yn ei olygu i’ch busnes bwthyn gwyliau eich hun, rydym yma i helpu. Gallwch gysylltu â ni ar louise@dioni.co.uk neu drwy ffonio 01341 247 200.
To read Let’s Review 182 Update: Powys moves to ease pressure on holiday let tax bills in English please click here